Trafik Kazası Sonrası Tazminat Hakları ve Süreler
Trafik kazası sonrası yapılacak ilk işler, kusur oranı ve tazminat kalemleri... Bu rehberde sürecin tamamını özetliyorum.
Kazadan sonraki ilk 24 saat
Tazminat dosyalarının kaderi, kazadan hemen sonra alınan kararlarla şekillenir:
- Tutanağı okumadan imzalamayın: Kaza tespit tutanağı, kusur oranlarının dayanağıdır. Katılmıyorsanız "itiraz ederim" notu düşülmesini isteyin.
- Sağlık muayenesi: Yaralanma küçük görünse dahi kaza sonrası muayene ve rapor alın; gecikmiş raporlar illiyet bağına (nedensellik) gölge düşürür.
- Görgü tanıkları ve kamera kayıtları: İsimler ve kayıtlar zamanla kaybolur; erken toplanmalıdır.
- Araç hasar tespiti: Değer kaybı (ikame araç, uzman değer kaybı) için ekspertiz raporu aldırın.
Kusur oranı neden kritik?
Tazminat, kusur oranına göre paylaştırılır: Kusuru %70 olan bir taraf, zararının ancak %30'unu karşı taraftan talep edebilir. Kusur tespitine itiraz süreleri kısadır; tutanağa itiraz ve sigorta şirketinin kusur değerlendirmesi, dosyanın en çok tartışılan noktalarıdır.
Tazminat kalemleri
- Maddi tazminat: Araç hasarı ve değer kaybı, tedavi giderleri, çalışma gücü kaybından doğan gelir zararı, bakım giderleri
- Destekten yoksun kalma tazminatı: Ölen kişinin bakmakla yükümlü olduğu aile bireyleri için; gelir, ömür tabloları ve destek süresi üzerinden aktüerya hesabıyla belirlenir
- Manevi tazminat: Yaşanan acı ve elem için; ölüm hâllerinde yakınların manevi zararı da ayrıca istenebilir
Sigorta ilişkisi ve dava
Zorunlu sorumluluk sigortası (ZSS), teminat limitleri içinde zararı karşılar; aşan kısım kasko ve sorumlu tarafa yöneltilir. Sigorta şirketinin önerdiği "başvuru formunda" varsa feragat maddelerine dikkat edilmelidir: kabul edilen uzlaşma, o zarar kalemi için dava hakkını düşürür.
Süreler
Haksız fiilden doğan tazminat talepleri, kural olarak zarar ve sorumlunun öğrenildiği andan itibaren 2 yıl, her hâlükârda fiil tarihinden itibaren 10 yıl içinde öne sürülmelidir. Ölüm hâllerinde süre, ölümün öğrenildiği anda başlar. Bu süreler hak düşürücüdür ve her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
Sıkça sorulan sorular
Karşı sigorta hepsini öder mi?
ZSS, yalnızca poliçede belirtilen teminat limitleri ve kusur oranı içinde sorumludur. Limitleri aşan zararlar için sorumlu araç sahibi ve sürücüye, kasko teminatı varsa kasko şirketine yönelinir.
Araç değer kaybı tazminatı nedir?
Onarılan aracın kaza geçirmiş olmasından doğan piyasa değeri kaybıdır; hasarlı araç, aynı model hasarsız araçtan daha düşük fiyatla satılır. Bu kayıp, ekspertiz raporuyla belgelenmek koşuluyla talep edilebilir.
Kaza dosyanızı değerlendirelim
Tutanağınız, raporlarınız ve hasar belgelerinizle gerçek hesabı birlikte çıkaralım.