Tazminat Hukuku Hizmeti
Trafik kazası, iş kazası veya haksız fiil sonucu oluşan zararların karşılanması; hesap yöntemi, kusur oranı ve sigorta ilişkisi birlikte yürütülmesi gereken teknik bir alandır.
Tazminat hukuku, "zarar görenin uğradığı kaybın hak sahibine aktarılması" ilkesine dayanır. Bu alanda unutulmaması gereken üç kavram vardır: zarar (maddi ve manevi), illiyet (nedensellik bağı) ve kusur oranı. Davanın değeri, bu üçünün doğru belgelenmesiyle doğrudan artar.
Trafik kazası tazminatı
Trafik kazalarında zarar görenler, zorunlu sorumluluk sigortası (ZSS) ve kasko güvencelerine ek olarak, kusuru oranında sorumlu aracın sahibi ve sürücüsüne karşı dava açabilir. Başlıca tazminat kalemleri:
- Maddi zararlar: Araç değeri, tedavi ve bakım giderleri, çalışma gücü kaybı ve gelir kaybı
- Destekten yoksun kalma tazminatı: Ölen kişinin bakmakla yükümlü olduğu aile bireyleri için
- Manevi tazminat: Yas ve elem bedeli; ağır kusur hâllerinde artırımlı uygulanabilir
Kaza sonrası ilk adımlar kritiktir: tutanağı okumadan imzalamayın, kusur tutanağına itiraz süresini kaçırmayın, sağlık raporlarınızı eksiksiz alın. Detaylı rehber için trafik kazası tazminat rehberini inceleyebilirsiniz.
Destekten yoksun kalma tazminatı
Ailenin geçimini sağlayan kişinin ölümünde; eş, çocuklar ve gerektiğinde ana-baba, ölen kişinin sağlığında sağladığı desteğin sürekli kaybı için tazminata hak kazanır. Hesapta ölenin geliri, bakım ihtiyacı olan kişiler ve ömür tabloları (aktüerya hesapları) kullanılır. Sigorta şirketlerinin önerdiği ilk teklifler, dosya tam değerlendirilmeden kabul edilmemelidir.
İş kazası tazminatı
İş kazasında zarar gören çalışan, SGK kaynaklı ödemelerin yanı sıra işverene karşı (maddi ve manevi) tazminat davası açabilir; işverenin kusuru, iş güvenliği mevzuatına aykırılıklar üzerinden belgelenir. Süre kural olarak 10 yıldır. Ayrıca iş kazasının işe iade, kıdem-ihbar gibi işçilik alacaklarıyla birlikte değerlendirilmesi mümkündür (bkz. iş hukuku sayfası).
Hesap yöntemi ve kusur
Tazminat miktarını etkileyen başlıca unsurlar:
- Kusur oranı: Karayolları Trafik Yönetmeliği'ndeki esaslar üzerinden raporlanır; itiraz süreleri kısadır.
- Zarar tazmini ilkesi: Zenginleşme yasağı — tazminat, fiilen uğranılan zararı aşamaz.
- Faiz ve değerleme: Tazminat, dava tarihinden değil kural olarak zararın doğduğu andan itibaren işleyecek faizle değerlendirilir.
Sıkça sorulan sorular
Trafik kazası tazminat davası ne kadar sürede açılmalı?
Haksız fiilden doğan tazminat talepleri, kural olarak zarar görenin zararı ve tazminat borçlusunu öğrenmesinden itibaren 2 yıl, her hâlükârda fiilin işlendiği günden itibaren 10 yıl içinde öne sürülmelidir. Kısa süre, hak kaybına yol açabilir.
Manevi tazminat ne kadar alınır?
Sabit bir tutar yoktur. Manevi tazminat; olayın niteliği, kusur oranı, tarafların ekonomik ve sosyal durumu ile Yargıtay'ın benimsediği ölçüler birlikte değerlendirilerek belirlenir. Somut tahmin ancak dosya incelendikten sonra yapılabilir.
Sigorta şirketi düşük teklif verdi, kabul etmeli miyim?
Kabul edilen tutar, dava hakkınızı o ölçüde ortadan kaldırır. Sigortanın teklifi, çoğu dosyada dosyanın gerçek değerinin altındadır; karşı teklif ve dava yolları her zaman açıktır. Teklif öncesi hesap yaptırmanız lehinizedir.
İş kazasında SGK'ya mı, işverene mi dava açılır?
İkisi de gündeme gelebilir: SGK, sigortalılık kaynaklı ödemeleri yapar ve rüsum hakkını kullanabilir; işverenin kusuru (iş güvenliği eksikliği) hâlinde işverene karşı maddi-manevi tazminat davası açılır. İki süreç paralel yürütülebilir.
Ölen yakınının borçlarından sorumlu muyum?
Mirasçılar, terekeye geçen borçlardan tereke içinde sorumludur. Muris borçlu ise mirasın reddi (3 ay) seçeneği değerlendirilmelidir; bkz. miras hukuku sayfası.
Zararınızı tam olarak belgeleyelim
Tazminat dosyalarında değeri belirleyen şey, doğru hesap ve eksiksiz delildir. Süreci kaza sonrası ilk günden kurmak en doğru adımdır.