Miras Hukuku Avukatı — Veraset, Tenkis | Av. Bülent Keleşoğlu Avukatlık Bürosu

Türk Medeni Kanunu'na göre miras, ölen kişinin (muris) mirasçılarına bir bütün olarak geçer: malvarlığı gibi borçlar da geçer. Bu nedenle miras hukukunda ilk karar, mirası kabul mü edeceğiniz yoksa redd mi edeceğinizdir. Bu sayfada en sık karşılaştığım miras hukuku dosyalarını özetliyorum.

Mirasçılık belgesi ve veraset ilamı

Mirasçıların miras bırakandaki mal ve haklara (tapu, banka hesabı, araç) erişebilmesi için mirasçılık belgesi (veraset ilamı) gerekir. Bu belge Sulh Hukuk Mahkemesi'nden veya noterden alınabilir; işlem süresi ve masraf açısından farklar vardır. Detaylı süreç için mirasçılık belgesi rehberini hazırladım.

Mirasçılık belgesi, atanmış mirasçılar (vasiyetle tayin) ve yasal mirasçılar için farklı biçimlerde düzenlenir; yasal mirasçılar kümesi değişken (evlatlık, eş, alt soy, ana-baba, kardeş ve devlet) sırayla belirlenir.

Tenkis ve muris muvazaası davaları

Türk hukukunda miras bırakan kişi, saklı paylı mirasçılarının (eş, alt soy, ana-baba) haklarını tamamen ortadan kaldıramaz. Miras bırakanın sağlığında yaptığı ölüme bağlı tasarruflar veya bağışlamalar saklı payı ihlal ediyorsa, saklı paylı mirasçı tenkis (indirim) davası açabilir:

Dava, mirasın açıldığını öğrendiği andan itibaren 1 yıl, her hâlükârda 10 yıl içinde açılabilir.
Tapu, araç ve hesap hareketleri dosyada bilirkişi incelemesine tabi tutulur.

Uygulamada en sık görülen dosya tipi muris muvazaasıdır: miras bırakanın, mirasçılarından birini (çoğunlukla bir evlat veya gelin) korumak amacıyla malını görünen bedelde başkasına devretmesi. Bu tür devirlerin iptali ve tapunun miras payı oranında tescili talep edilir; mahkeme, devrin gerçek iradesini (gizli bağlama) araştırır.

Mirasın reddi ve borçlar

Muris borçlu ise mirasın kabulü, mirasçıları kişisel malvarlıklarına kadar riskli duruma sokabilir. Mirasın reddi seçenekleri:

Gerçek ret: Mirasın tümü reddedilir; süre, mirasın açıldığını öğrenmeden itibaren 3 aydır.
Önalım ret hakkı: Miras, alacaklılara karşı daha geniş koruma sağlar; usulü mahkeme veya noter huzurunda yapılır.
Ölüm tarihinde re'sen ret: Miras bırakanın ölüm tarihinde iflas hâlinde olması hâlinde miras, kanunen reddedilmiş sayılır.

Paylaşım ve ortaklığın giderilmesi

Mirasçılar paylaştırma konusunda anlaşamıyorsa, miras bırakanın yerleşim yeri mahkemesinde ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açılır. Taşınmazlar ağırlıkta olan terekede satış veya paylaşma biçimleri belirlenir; anlaşmalı paylaşım protokolü ise hem masrafları hem süreyi ciddi biçimde azaltır.

Sıkça sorulan sorular

Mirasçılık belgesi için hangi mahkemeye başvurulur?

Son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesi'ne veya herhangi bir noterliğe başvurulabilir. Nüfus kayıt örneği ve ölüm belgesi temel belgelerdir.

Babam bir kardeşime tapu devretmiş, dava açabilir miyim?

Devrin mirasçılardan kaçmak amacıyla yapıldığı (muris muvazaası) ispatlanabilirse tapunun iptali ve miras payı oranında tescili davası açılabilir; ayrıca tenkis davası yolu da değerlendirilmelidir. Her iki davanın şartları ve süreleri dosyada somut olarak incelenmelidir.

Mirasın reddi için süre kaç gün?

Gerçek ret için mirasın açıldığını öğrenme tarihinden itibaren 3 ay içinde mahkemeye başvuru gerekir. Bu süre hak düşürücüdür; geçtiğinde miras kabul edilmiş sayılır.

Vasiyetname nasıl geçerli olur?

Vasiyetname; resmî veya öz vasiyetname biçimlerinde düzenlenebilir. Şekil şartlarına uyulmayan vasiyetnameler geçersizdir; saklı paylar da gözetilmeden yapılan düzenlemeler tenkis davasına konu olur. Vasiyetname düzenlemeden önce hukuki destek alınması ilerideki uyuşmazlıkları önler.

Miras payımı satabilir miyim?

Miras payı, diğer mirasçıların önalım (şuf'a) hakkı gözetilerek devredilebilir. Uygulamada tapu devirlerinde bu hakka uyulmaması yeni davaları doğurur; devir öncesi bu noktaların netleştirilmesi gerekir.

Miras Hukuku Hizmeti